Geschatte nierfunctie volgens MDRD wordt vervangen door CKD-EPI

De nierfunctie wordt in het laboratorium bepaald door gebruik te maken van de hoeveelheid kreatinine dat wordt uitgescheiden in 24-uurs urine. De nierfunctie kan ook worden geschat door gebruik te maken van de concentratie kreatinine in plasma. Om een goede inschatting te maken van de actuele nierfunctie zijn berekeningen ontwikkeld die m.b.v. de plasma kreatinine, maar ook leeftijd, geslacht en spiermassa een goede schatting maken van de nierfunctie. Sinds 1999 wordt de eGFR (estimated glomerular filtration rate) geschat m.b.v. de MDRD formule. In 2009 is de CKD-EPI (Chronic Kidney Disease Epidemiology Collaboration) formule ontwikkeld2. Ook bij de CKD-EPI formule wordt aan de hand van de serum kreatinine waarde, de leeftijd en geslacht de eGFR berekend. De CKD-EPI formule heeft een aantal verbeteringen ten opzichte van de MDRD-formule2:

  • De CKD-EPI formule is breder toepasbaar dan de MDRD formule, omdat de formule ook gevalideerd is voor eGFR waarden tussen de 60 en 90 ml/min/1.73m² en voor personen ouder dan 70 jaar.

  • Een gering nierfunctieverlies (eGFR tussen de 60 en 90 ml/min/1.73m² ) is met de CKD-EPI formule betrouwbaarder te detecteren.

  • Jongeren worden met de CKD-EPI formule vaker geclassificeerd in een hogere GFR klasse. Ouderen worden met de CKD-EPI formule vaker geclassificeerd in een lagere GFR klasse. De eGFR op basis van de CKD-EPI formule leidt hiermee tot minder “onterechte” verwijzingen naar de 2e lijn en een verbeterd medicatiebeleid op geleide van nierfunctie.

Indien de patiënt behoort tot het negroïde ras dient het resultaat van de eGFR-berekening nog vermenigvuldigd te worden met een factor 1.16.

Bij SALT is de eGFR, berekend volgens MDRD én volgens CKD-EPI, reeds langere tijd naast elkaar aan u gerapporteerd. Zoals in onze digitale nieuwsbrief is aangekondigd zal per 1 april 2017 de MDRD formule bij SALT niet meer worden gebruikt. U vindt vanaf dan alleen nog de CKD-EPI-berekende eGFR op het rapport, conform de huidige richtlijnen.

Let op: Zowel de CKD-EPI als MDRD-formule zijn niet toepasbaar bij:

  • personen jonger dan 18 jaar

  • personen met een sterk afwijkend lichaamsoppervlak

  • etnische groeperingen anders dan het blanke of negroïde ras

  • patiënten met spierziekten, paraplegie of quadriplegie

  • patiënten met een acute nierinsufficiëntie

  • ondervoede patiënten

  • personen met een vegetarisch dieet

  • zwangeren

Referenties
1. Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) CKD Working group. KDIGO 2012 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. Kidney Int Suppl 2013; 3: 4–4.
2. Levey AS, Stevens L a, Schmid CH, Zhang YL, Castro AF, Feldman HI et al. A new equation to estimate glomerular filtration rate. Ann Intern Med 2009; 150: 604–612.
3. Op www.mdrd.com kunnen resultaten van verschillende formules met elkaar vergeleken worden.